Kayak | ERDOĞA

Kayak  

File0000021 KAYAK NEDİR

Kayak merkezleri Hava durumu ve kar kalınlıkları

Kar ve su üzerinde kayarak yol almak için ayaklara takılan uzun ve yassı satıhlı, ön uçları hafif yukarı ve arkaya kıvrık bir alet. Memleketimizde bu aletle yapılan spor da aynı isimle anılmaktadır

kayak Karda batmadan yürümeyi temin eden aletlerin ilk olarak, zamanımızdan 8000 yıl önceleri Altay Dağlarında kullanılmaya başlandığı araştırıcılar tarafından iddia edilmektedir. Daha sonraları buradan bütün dünyaya, özellikle kuzey memleketlerine yayılan kayak, İskandinav ülkelerinde büyük rağbet görmüştür. Burada gelişen kayak, Norveç lisanındaki ismi olan ski kelimesiyle dünyaya yayılmış ve bu isimle benimsenmiştir. İskandinav ülkelerinde ihtiyaca göre günlük işlerde, ulaşım ve nakliyatta kullanılan kayak, askeri gaye ile ilk olarak yine Norveç'te kullanılmıştır.

Kayağın spor olarak tatbiki 20. yüzyılda başlamıştır. İlk olarak kayakla inişin 1891'de Alplerde yapılmasına rağmen, bu husustaki müsabakaların tertibi 1922 senesinde gerçekleşmiştir. Kayak sporunun bir çeşiti olan slalom müsabakası tertibi de ancak 1922 senesinde mümkün olmuştur. İlk kış olimpiyatlarının tertibi ise 1924 senesinde Chamonixi'de yapılmıştır.

Kayaklar, yapılış bakımından umumiyetle birbirine benzer. 2 m uzunluğunda 7-9 cm genişliğindeki ölçülere uygun olarak ortadan hafif kavisli bir şekilde imal edilirler. Bütün kayakların arka kısımları küttür. Kayaklar, kayın, dışbudak ve sadece Amerika'da yetişen hickory isimli bir ağacın kerestelerinden imal edilir. Yalnız, hafif maden alaşımlarından, sentetik reçinelerden ve son yıllarda çelik kenarlı, plastik kaplamalı olarak yapılanları da vardır. Kayaklar, kayakçıların ayaklarına çelik taban ile kuvvetlendirilen kısmından maden bir maşayla ve ayakkabıya raptedilmiş bir tabanla tutturulur. Kayakçıların ayaklarına giydikleri deri botlar, plastik tekniğinin gelişmesiyle yerini sert, su

geçirmez plastik botlara bırakmıştır. Atlama müsabakalarının haricinde kullanılan, hafif ağaçlardan veya alüminyumdan yapılan sopalar da kayağın yardımcı aletleridir. Bu sopalar, kayakta, tırmanmaya, hız kazanmaya ve dengeyi korumaya yarar. Bu sopalar, çoğu defa göğüs hizasında olacak şekilde yapılır. Üst kısmında, sopanın kavranmasına yardım eden sırımlar vardır. Alt uçlarında ise, kayakçıların kara saplanmalarını önlemek için daire biçiminde yıldız vardır.

Kayak sporu; atletizm ve dağcılık kayağı olmak üzere iki kola ayrılır. Kış olimpiyatlarında yapılan müsabakalar atletizm kayağı olup, bu da kendi arasında Alp disiplini ve Kuzey (İskandinav) disiplini olarak ikiye ayrılır. Alp disiplininin serbest iniş, slalom, büyük slalom çeşitleri; Kuzey disiplininin ise mesafe, uzun mesafe, atlama ve estafet (veya röle) çeşitleri vardır. Ayrıca her iki disiplinde de bu çeşitlerin karışımından meydana gelen müsabaka çeşitleri mevcuttur.

Alp disiplininde kayak ile yürüyüş ve kaymadaki hareket teknikleri ağırlık kazanır. Bu daha önemli bir çeşiti olan slalom, bayanlar ve erkeklerde tespit edilmiş olan bir mesafede belirli aralıklarla dikilmiş olan sopaların arasından geçerek pist sonunda bulunan kaleden en kısa zamanda geçilmesini gaye edinen bir müsabakadır. Parkur uzunlukları büyükler için 10, 15, 30 ve 50 km olup, yükseklik farkı, 15 km ve daha uzun parkurlar için 250 m olur. Kuzey disiplininde, uzun mesafe müsabakaları 30-50 kilometrelik pistlerde yapılır. Bu müsabakalara yalnız erkekler iştirak edebilir. Mesafe müsabakalarına ise hem erkekler hem de bayanlar ayrı katagorilerde katılabilirler. Bu müsabakalarda pist uzunlukları, erkeklerde 15-18 km bayanlarda ise 5-10 kilometredir. Estafet (röle) müsabakaları, erkeklerde 4, bayanlarda 3 kişilik ekipler halinde yapılır.

Atlama müsabakalarında diğer dallardan farklı olarak kayak sopaları kullanılmaz. Kayakların ayakkabılara bağlanması özel bir şekilde olur. Yüksek ve özel bir yere yapılan pistten hız alan kayakçı, mümkün olduğu kadar uzak mesafeye düşmek için çalışır. Sadece erkekler tarafından yapılan bu müsabakada değerlendirme, düşülen mesafe, havada ve düşme anındaki tekniklere göre yapılır. Atlama müsabakaları, kayak sporunun en tehlikeli çeşitidir.

Müsabakalarda kayakların altına sürülen ve vaks denilen cila kayağın sürtünmesini azaltarak hızın artmasını sağlar, dönüş ve diğer hareketlerin yapılmasını kolaylaştırır.

Kayak sporunun değişik bir şekli olan patinaj ise patenle yapılır. Paten, ayakkabıya takılarak, buz üzerinde kaymaya yarayan, altında uzunlamasına ince bir demir takılı tahta veya demirden bir tabandır. Patinaj, sürat ve artistik patinaj olarak ikiye ayrılır. Sürat patinajında yarışmalar, 500, 1500 ve 10.000 m üzerinden saate karşı yapılır. Artistik patinaj ise 30x60 m ölçülerindeki bir buz saha üzerinde müzik eşliğinde tekli veya çift kişilik gösteriler şeklinde yapılır. Müsabakaların değerlendirilmesi, artistik etki ve teknik açıdan puanlama ile yapılır.

Kayak sporu, dünyada Fédération Internationale de Ski (FIS) himayesinde Türkiye'de de Kayak Federasyonu tarafından kayak sporu çalışmaları organize edilmektedir. 1950'den beri FIS tarafından her dört senede bir Kış Olimpiyatları tertib edilmektedir. Yurdumuzda da çeşitli yerlerde (Uludağ, Sarıkamış, Palandöken, Erciyes vb.) kayak merkezleri bulunmakta olup, kış mevsiminde buralarda muhtelif müsabakalar yapılmaktadır.

Sadece bir çift Carving Kayak almanız veya kiralamanız, kayış stilinizi mükemmelleştirmeyecektir. Güzel kayabilmek için, bu bölümde anlatılan teknikleri deneyerek çalışmalısınız, ancak bu şekilde kaydığınızı hissedebilirsiniz..
Kayak Yaparken Size Rehberlik Edecek Noktalar
Güç;
Kayaklarınızı, kaslarınızı ve yerçekimini bir bütün içerisinde kullanmalısınız. Carving Stil'de vücüdunuzun bütün gücü kayaklarınızın kenarlarına odaklanmalıdır, dönüşlerdeki kuvvet dağılımını kolaylıkla yönlendirilebilecek şekilde dengelemelisiniz.
Dikkat;
Kayaklarınız istediğiniz yönde hareket ettirebiliyor, kar üzerindeki engebeler tarafından yoldan çıkmadan düzgün ve yuvarlak dönüşler yapıyorsanız, vücudunuzun hareketlerinde de çok dikkatli olmalısınız. Dengenizi kaybettirecek ani hareketlerden ve zorlamalardan kaçınmalısınız.
Gevşeme;
İki şey üzerinde odaklanmış olmalısınız; önünüzdeki pist ve kayma hissiniz. Her dönüşte gerekli kaslarınız gerilmiş durumda (ama kramp girecek kadar değil), kullanılmayan kaslarınız ise gevşemiş ve denge için gerektiğinde kullanılmaya hazır olmalıdır.
Kayak Seçimi
Hangi kayak boyu en uygundur;
Yüksek hızlarda dönüşler yapmaya başladıkça, daha uzun kayaklar kullanmak isteyebilirsiniz. Uzun bir kayak daha fazla denge sağlar ve kenarları daha iyi kavrar. Yüksek hızlarda kaymak için en ideal kayak dev bir slalom kayağıdır. Ancak şekilli kayak teknolojisinin ortaya çıkması ile birlikte genel kayak boylarında kısalma olmuştur. Örneğin, daha önceleri kayaklar boyunuzdan yaklaşık 30-40 cm daha uzun seçilirken, yeni teknoloji ile birlikte boyunuzdan sadece 10-15 cm uzun olan kayaklar kullanılmaktadır. Kısmen daha yavaş hızlarda kaymak ve dönüşlere kolayca alışmak için, kendi boyunuz ile aynı ölçüde şekilli bir kayak deneyin.
Kayak seçerken dikkat edilecek noktalar;
Dönüşlerde esnek bir dönüş yapabilmek için, kayağıda döndürebilmeniz gerekmektedir. Bunun için kayaklarınız sizin ağırlığınıza ve fiziksel yeteneklerinize göre çok sert olmamalıdır. Eğer mümkünse kayağınızı test ederek almalısınız. Kayağınızın kontrolünüzde olduğunu hissetmek için, eğimdeki pozisyonunuz, hareket ettiğiniz yön ve hızınızın da kontrolünüzde olması gerekir. Bunu sağlamak için dönmeyi öğrenmeniz gerekir. Dönüşlerinizi birbirine bağlayarak (yani ard arda dönüş yaparak) kaymayı son derece keyifli yapan, kontrollü hız ve ritm hissidir.
Kayarken kendimizi korumak;
Bu bölümde açıklanan özellikleri uygulayabilirseniz dik bir eğimi bile kontrollü olarak inebilir ve kendinizi olumsuz durumlardan kurtarabilirsiniz. Bunun yanında düşmek kaymanın kaçınılmaz bir parçasıdır. Herhangi bir onursuzluk
söz konusu değildir ve iyi kayakçılar bile düşer. Düşme konusu kayağa yeni başlayanların uzmanlık alanıdır. Çünkü onların bu konuda usta kayakçılardan daha fazla pratiği vardır. Kendimizi durduramadığımız için hızla yere atmak
"arret Biacon" olarak adlandırılan ve kayakçıların iyi bildiği bir tekniktir. Eğimin çok buzlu ve tehlikeli olduğu, gerçekten düşmek istemediğiniz zamanlar vardır. Normal şartlarda düşmek kaygılanacak bir durum olmamasına rağmen, bilinçsiz düşmek yaralanmalara sebebiyet verebilir. Bu yüzden düşme anını iyi belirleyip mümkün olduğu kadar uygun pozisyonda düşmeye özen göstermek gerekir. Eğer yanlamasına düşerseniz, diz kapaklarınızın burkulmasına yol açacağı için, kar'a önce diz kapaklarınızın çarpmasından kaçının. Bunun yerine kıçınızın üzerine oturun. Düşmeye karşı koymak için fazla çaba harcamayın. Kar'a gerçekten çok yüksek hızlarda çarparsanız, onunla birlikte yuvarlanmaya çalışın. Kar'ın içine dalmak beklediğinizden zor olabilir. Sürüklenmeye başladığınızda derepaj yapmayı en kısa sürede bırakın. Bacaklarınızı vücudunuzun altına getirin ki durmak için kayaklı veya kayaksız ayaklarınızı kullanabilesiniz. Durmak için asla batonlarınızı öne doğru saplamayın.
CARVING KAYIŞ STİLİ
Orta düzeydeki pek çok kayakçının amacı, tüm eğim ve koşullarda paralel dönüşler gerçekleştirmektir. Paralel dönüşler kayak yapmanın en zarif ve etkin yoludur. İşin büyük bir bölümünü, yerçekiminin ve kayaklarınızın yapmasına izin vererek, sadece kayakları kullanmanız ve durmanız için gerekli olan eforu sarf etmiş olursunuz. Güçlü ve kesin dönüşler yaparken rahat ve kolay bir şekilde, mümkün olduğunca az çaba harcarsınız. Paralel kayak dünyasına girebilmek için, her iki kayağınızı yeni kenarlarına, yavaş dönüşlerde olduğu gibi birini önce diğerini sonra değil, eşzamanlı olarak yerleştirmeyi öğrenmelisiniz. Temel dönüşleriniz ve tırmanışlardaki yavaş dönüşlerinizde geliştirdiğiniz aynı derepaj  ontrolünü kullanarak artık dönüşü tamamlamış olursunuz.
Biraz uygulama ve farklı miktarlarda pratikle herkes paralel kayabilir. Paralel dönüşlere çalışırken basit eğimlerde bunları uygulayıp, zor zeminlerde aynı derepaj kontrolü ve yavaş tırmanış dönüşlerinizi kullanmaya devam etmenizde bir sakınca yoktur. İleri kayakta ortaya çıkan pek çok ortak hata, direk olarak düz zeminde kayak yapmadaki teknik eksikliklerinden kaynaklanan hatalardır. Örneğin; en çok yapılan ortak hata, her bir dönüşte batonları kar içerisinde dikili bırakmaktır. Bu kolunuzun, kapının dışarıya doğru açılışını anımsatan bir hareketle omzunuzdan dışarıya doğru dönerek, sizin çok arkanıza çekilmesine ve vücudunuzdan uzaklaşmasına neden olur. En kötü ihtimalle, "açılan kapılar" felakete yol açan bir denge kaybına neden olur. En iyi ihtimalle, bir sonraki dönüşünüzü istediğiniz yere yapamayacak kadar fazla dönüş yapmanıza neden olur. Bu yüzden, dönüşlerde batonları kara sapladığınızda, diğer dönüşe başlamadan önce batonu kontrol ederek kolunuzu açmadan dönüşünüzü bitirmelisiniz. Bu hareket dönüşlerde vücudunuzun sağa sola hareket etmesini engelleyerek daha estetik ve dengeli bir kayış sağlayacaktır.
Alp Disiplini Yarışmaları
Adını geliştiği Alp dağlarından alan Alp Disiplini Kayağının Dört yarışması Olimpik Kış Oyunlarında yer almaktadır. Bunlar, hızlı yarışmalar sınıfına giren İNİŞ ve SUPER DEV SLALOM (Süper G) ile teknik yarışlar sınıfında sayılan SLALOM ve DEV SLALOM (Büyük Slalom) yarışmalarıdır. Bu yarışmalar tek tek zaman karşı yapılmaktadır.
İniş yarışması bu yarışmalardan en hızlısı ve heyecanlısıdır. Bu yarışmada çıkış ile varış noktası arasında irtifa farkı baylarda 800-1000 metre, bayanlarda 500-800 metredir. Genel kaide olarak yarışçılar, yarışma gününden üç gün önce resmi antrenmanlara katılmak zorundadırlar. İNİŞ yarışmasını iyi zamanda bitirmek için yarışçının kuvvetli, çevik, dayanıklı, cesaretli ve ani karar yeteneğine sahip olması gereklidir. Bu yarışmada kayakçının hızının çoğu zaman saatte 130 km.nin üstüne çıkıldığı ölçülmüştür.
Süper Dev Slalom (Süper G) Yarışması 1982-83 yarışma sezonunda kayak sporları programına alınmıştır. Bu Yarışmada kayakçının her iki ayağının, birbirini izleyen kırmızı ve mavi bir seri kapıların iki sopası arasındaki hattı maharetli ve çabuk geçmesi gereklidir.
Slolam ve Dev Slalom (Büyük Slalom) yarışmaları Süper G'nin aynı kaidelerini taşırlar. Kapı adedi daha çok olduğundan fizik güçle birlikte sporcunun maharetli ve çevik olmasına ihtiyaç vardır. Alp Disiplini yarışmalarında, önce start alan sporcular, kayakların kar yüzeyinde bıraktığı izlerden bozulmamış düzgün kar sathında kaydıklarından sonrakilerden avantajlı durumdadırlar. Bu sebeple yarışçılar, start için evvelki yarışmalarda aldıkları FIS puanlarına göre en iyileri önce başlamak üzere göğüs numarası alarak sıralanırlar.
İniş ve Süper Dev Slalom yarışmaları tek ayakta, Slalom ve Dev Slalom ise çift ayakta yapılır. İkinci ayakta çıkış sırası birinci ayak sonuçlarına göre tespit edilir. Alp Disiplini yarışmalarında kapı sopaları plastik ve bükülebilir mafsallıdır. Bu özellik slalom yarışması tekniğini değiştirmiştir. Her iki kayakla kapı arasından geçmek zorunlu olmakla beraber vücudun kapı dışına taşmasına izin verilmiştir. Yarışma sırasında kollara, dizlere ve baldırlara yeni teknik dolayısıyla kapı sopalarına çarpmaktan meydana gelen incinmeleri azaltmak için koruyucu bantlar takılmasına izin verilmiştir.
Hızlı Yarışmalar
İniş
Süper Dev Slalom (Süper G)
Giysi ve ekipmanları iniş yarışmasında saatte 130km. ve Süper G yarışmasında 100 Km. hıza ulaşacak sporculara göre ve emniyeti sağlamak üzere hazırlanmıştır.
Teknik Yarışmalar
Dev Slalom
Slalom
Hızlı yarışmalardan ayrılmak için Dev Slalom teknik yarışmalar olarak adlandırılmıştır. Son yıllarda yarışçının tekniği ve çevikliği yanında kayaklarda ve batonlarda büyük gelişme olmuş
Alp Disiplini Dört Yarışmasının Pistleri
Dev Slalom
Slalom
Hızlı yarışmalardan ayrılmak için Dev Slalom teknik yarışmalar olarak adlandırılmıştır. Son yıllarda yarışçının tekniği ve çevikliği yanında kayaklarda ve batonlarda büyük gelişme olmuş
İniş
Kapı Adedi ihtiyaca göre, kapılar hız kontrolü için yerleştirilir.
Super Dev Slalom
İrtifa Farkı:
Baylarda: 500-650 m.
Bayanlarda: 400-600 m.
Kapı Adedi irtifa farkının %10'udur.
(Baylarda enaz 35
Bayanlarda enaz 30)
Dev Slalom
İrtifa Farkı:
Baylarda: 300-450 m.
Bayanlarda: 300-400 m.
Kapı Adedi irtifa farkının %12-
15'idir.
Slalom
İrtifa Farkı:
Baylarda: 180-220 m.
Bayanlarda: 140-200 m.
Kapı Adedi:
Baylar 55-75,
Bayanlar 45-65 ±3dür.
Eğim 20-27° (derece)

TEKNİK BİLGİ
Easy Carver
Kayağa yeni başlayanlar, yaşı ilerlemiş veya rahat kaymayı sevenler, agresif kenar hareketlerinden hoşlanmayanlar için ideal kayak tipi
Kayak özellikleri;
Esnek olduğundan dönüşler daha rahat ve kolaydır. Derepaja ve kenar hatalarına daha toleranslıdır. Çok sert malzemelerden imal edilmediği için çok yüksek hızlara uygun değildir.
Ölçüler;
Uzunluk; 150 - 190 cm arası
Radius; 1200 - 2000 cm arası
Tipik Değer; 160 cm uzunluk 1400 cm radius
Allround Carver
Sportif orta veya iyi bilen, daha yüksek hızlarda daha fazla carving isteyenler için ideal kayak tipi. Ayrıca adından da anlaşılacağı gibi değişik pist ve kayış şekillerinde kullanma imkanı vardır.
Kayak özellikleri;
Daha sert malzemeden imal edilmiştir. Yüksek hızlarda kaymak için de uygundur.
Ölçüler;
Uzunluk; 160 - 200 cm arası
Radius; 1100 - 2500 cm arası
Tipik Değer; 170 cm uzunluk 1500 cm radius
Race Carver
Yarışçı veya çok iyi kayabilenler için ideal kayak tipi.Çok yüksek hızlarda kayanlar içindir.
Kayak özellikleri;
Sert ve en kaliteli malzemelerin birleşiminden imal edilmiştir.
Ölçüler;
Uzunluk; 160 - 210 cm arası
Radius; 1700 - 2800 cm arası
Tipik Değer; 190 cm uzunluk 2000 cm radius
Fun Carver
Çok iyi kayabilen, iyi tekniğe ve kondisyona sahip olan ve ekstrem carvingten hoşlananlar için ideal kayak tipi.
Kayak özellikleri;
Sert ve en kaliteli malzemelerin birleşiminden imal edilmiştir.
Ölçüler;
Uzunluk; 140 - 170 cm arası
Radius; 900 - 1400 cm arası
Tipik Değer; 150 cm uzunluk 1000 cm radius
Kayak Ayakkabısı
Yeni başlayan ve az bilenler için sert olmayan ayakkabılar idealdir. Daha fazla dönüş rahatlığı ve hakimiyet sağlarlar. Orta bilenler için nispeten daha sert ve daha fazla ayar mekanizmaları olan ayakkabılar idealdir. İyi bilen ve sportif kayanlar için çok daha fazla çeşit ve imkan vardır.
Fiksasyon
Değişik özelliklerde ve markalarda fiksasyon kullanılabilir. Boyutları ve sertlik derecesi ayarlanabilen fiksasyonlar, ayakkabının fiksasyondan ayrılabilmesi için daha fazla kontrol özelliği sunarlar.
Baton
Kullanılacak baton boyu, kayak üzerinde kayak ayakkabısı giyilmiş halde kol dirsek ile 90 derece açı oluşturacak şekilde elden yere kadar olan mesafe kadar olmalıdır.

TÜRKİYE’DE KAYAK
Eski Türkler ve Osmanlılar, zorlu doğa koşullarına karşı koyabilmek amacıyla "İvik" adını verdikleri ve bir anlamda kayak görevi gören ayakkabılar giyiyorlardı. O dönem devlet adamları ve padişahlarının gerekli ilgiyi göstermemesi nedeniyle, kayak sporu ülkemizde hiçbir gelişme gösteremedi ve zamanla unutuldu. Modern anlamda kayağın tanınması ise, Silahlı Kuvvetler'in 1915'te askeri amaçla kurmuş olduğu kayak birlikleri aracılığıyla gerçekleşti. Aynı yıl Erzurum Kerim Hitli Tabyası'nda açılan kayak kursunda Avusturya'dan getirilen Alberth Bilstein önderliğinde, orduda kayağa başlandı ve Arif Hikmet Koyunoğlu, Cemal Dursunoğlu, Kemal Hasip gibi ilk kayakçılar yetişti. 1917 yılında ise Erzincan'da dört bölükten oluşan kayak taburu kuruldu. Aynı dönemde ilk kayak okulu da Hikmet Koyunoğlu tarafından Suşehri'nde (Buldur Köyü) açıldı. 1933 yılında Galatasaray lisesi öğretmenlerinin Uludağ'a çıkarak kayak yapmaları ile bu spor yeniden canlandı.
1933-1934'te Bursa Halkevi'nin Uludağ'da, Ankara Halkevi'nin Elmadağ'da, Erzurum Halkevi'nin Palandöken'de düzenledikleri kayak faaliyetleri önemli hareketler oldu. Kayağın, 1935'te Latif Osman Çıkıgil'in başkanlığında Dağcılık ve Kış Sporları Federasyonu'na bağlanması ile birlikte, Türkiye'de resmi kayak faaliyetleri de başlamış oldu. Bu konuda Ankara'daki Yüksek Ziraat Enstitüsü spor öğretmeni Riedel, Türkiye'ye gerçek anlamda kayak sporunu sokan ve ilk kayakçıları yetiştiren kişi olurken ilk Milli Kayak Takımı'mız onun Yüksek Ziraat Enstitüsü'ndeki öğrencilerinden oluşturuldu. 1936'da Kayak Federasyonu'nun kurulmasıyla birlikte aynı yıl kayakçılarımız ilk kez olimpiyatlara katıldılar. Deneyimsiz Türk
kayakçıları dünyanın en seçkin kayakçılarının katıldığı bu Kış Olimpiyatları'nda başarılı olamadılar. Bunu izleyen yıllarda kayak daha çok eğlence sporu olarak algılandı ve yaygınlaştı. Asım Kurt'un Dağcılık ve Kayak Federasyonu Başkanlığı'na gelmesi ile kayak sporu yeniden canlandı ve başta Uludağ, Erciyes, Elmadağ'da olmak üzere kayak merkezleri oluşturularak sporcu yetiştirilmeye başlandı. Türkiye'de uluslar arası kurallara uygun ilk kayak yarışması 1944'te Asım Kurt'un çabalarıyla gerçekleştirildi. Türk kayakçıları 1948 Saint Moritz, 1952 Oslo, 1956 Cortina d'Ampezzo, 1960 Squaw Valley, 1964 Inssbruck Olimpiyatları'na katılmalarına rağmen başarılı olamadılar. 1968 Balkan Şampiyonası'nda Burhan Alankuş 8.liği elde ederek, o güne kadar uluslar arası alanda alınmış olan derecelerin en iyisini yaptı. 1970 yılında Uludağ'da yapılan Balkan Şampiyonası'nda, Kuzey Disiplini Gençler Kategorisi'nde Sarıkamış bölgesinden Rıdövan Özbek, Balkan Şampiyonu oldu. 1975 yılında yapılan Balkan Kayak Şampiyonası'nda ise Genç ve Büyük Erkekler Kategorilerinde takımlarımız Balkan 3.sü oldular. 1981 Balkan şampiyonası'nda Türk Takımı (Gençler) 4x10 km. bayrak yarışında bronz madalya kazandı.
Ülkemizde kayağın gelişebilmesi için Kayak Federasyonu tarafından her yıl kayak antrenörlüğü ve öğretmenliği kursları, minikler için kayak kampları açılmaktadır. Ülkemizde kayak sporunun geliştirilebilmesi için kayak yapılan illerde her yıl sömestr tatillerinde Gençlik ve Spor İl Müdürlükleri tarafından 7-15 yaş gruplarını kapsayan kayak kursları düzenlenmektedir. Ayrıca Türkiye'nin gösteri amaçlı en büyük kış sporları organizasyonu "Karadam Kayak Yarışları" 1983 yılından beri Uludağ'da yapılmaktadır.

DÜNYA’DA KAYAK
İnsanlık tarihi kadar eski bir spor dalı olan kayak, insanoğlunun doğa ile yapmış olduğu yaşam savaşı sonucu ortaya çıkmıştır. Tarih öncesi çağlarda insanların kışın karda batmamak amacıyla, ayaklarına bağlamış oldukları çeşitli şekillerdeki ağaç parçaları, kayağın en ilkel şeklini temsil etmektedir.
Tarihçesi 5000 yıl öncesine ait ilk kayaklar, dişbudak, betula ve çam ağaçlarından yapılmış olup, bunların kayganlığını artırmak için çam ağacından yapılanların tabanları katranla, betuladan yapılan kayaklarda deriyle kaplanmıştır.
Kayağın ilk ortaya çıktığı ve kullanıldığı bölgeler; Sibirya, Moğolistan ve Altaylar'dır. Daha sonra, Kuzey Amerika, Balkanlar, Anadolu ve Kuzeybatı yönünde İskandinavya ile İzlanda'ya doğru yayılmıştır. 1921 yılında İsveç'te bulunan çam ağacından yapılmış ilkel kayağın (Hoting Ski) 4500 yaşında olduğu saptanmıştır. Kazılar sonucu çıkartılan kayaklar üç tiptedir.
1. Güney Tipi Kayaklar : Topuklardan bağlanan, uzun ve uçları yukarı doğru kıvrık kayakların Urallar, Orta Avrupa ve Güney Norveç'te kullanıldıkları anlaşılmıştır.
2. Kuzey Tipi Artik Kayaklar : Altları hayvan derisiyle kaplanan bu kısa ve geniş kayaklar günümüzde Sibirya'da kullanılan kayaklara benzemektedir.
3. Nordik Tipi Kayaklar : İlk kez Japonya'da kullanıldığı anlaşılan bu kayakların, altları oluklu olup, iki kayak birbirine eşit değildir. (Sol kayak, sağa göre biraz daha uzundur)

İlk defa bir ulaşım aracı olarak Norveç, İsveç, Finlandiya ve bazı Doğu Avrupa ülkelerinde kullanılan kayak, 15. yy.dan itibaren İsveç, Norveç, Polonya, ve Rusya tarafından askeri amaçlarla kullanılmaya başlanmıştır. Zaman içinde gelişerek bir spor aracı olarak benimsenmesi sonucunda, 1866'da Cristina'da ilk kez kayak yarışmaları düzenlenmiş, bu karşılaşmaya gösterilen büyük ilgi üzerine, 1879'da Oslo'da daha büyük bir organizasyon gerçekleştirilerek kayakla atlama yarışmaları yapılmıştır. 1880'li yıllarda Norveç'li Fridtjof Nansen'in 6 kişilik ekibiyle Grönland'ın kuzey ucunu kayakla geçip, daha sonra "Grönland'da Kayakla Gezi" kitabını yayımlaması, kayağa gösterilen ilginin daha da artmasına neden oldu. 1896 da Mathias Zdarsky, Alp Tekniği'nin temellerini oluşturan yeni teknikler bularak kayakta büyük bir devrim gerçekleştirmiştir. Dünyadaki ilk kayak kulübü 1877'de, Fridtjof Nansen'in girişimleriyle Norveç'te "Ski Club de Cristina" adıyla kurulmuş, bunu 1890'da Almanya, 1894'te Avusturya, 1901'de Fransa ve 1903'te İngiltere'de kurulan kayak kulüpleri izlemiştir. 1924'te merkezi Bern'de olan Uluslar arası Kayak Federasyonu (Federation International de Ski) FIS'in kurulmasıyla birlikte kayak, aynı yıl kış olimpiyatları programına dahil edilmiştir. FIS'in ilk kez 1925'te düzenlediği "alp Disiplini" ile 1931'de düzenlediği "Alp Disiplini" yarışları günümüzde her dört yılda bir, ayrı yerlerde ve birbirinden bağımsız olarak yapılmaktadır.
Alp Disiplininde Kar Üstü Kondisyon;
Kar üstü kondüsyon, değişik teknikleri uygulamak için gerekli hareketleri oluşturur. Hareketler kayakta kullanılan kasları çalıştırmak ve bu kasların biribiyle koordinasyonunu sağlamak için hazırlanmıştır. Bu çalışmalar, yaz antremanlarının yeterli olmadığı zamanlarda belli oranda kondisyon kazanılmasını mümkün kılar.
1- Kar Üstü Dayanıklılık;
a-Uzun mesafe ara vermeden inişler yapma,
b-Bombe, bol karda uzun kayışlar,
c-B.Slalom-Slalom kapılarını arka arkaya çok dikerek kayışlar,
d-Engelli inişler,
2-Kar Üstü Kuvvet Egzersizleri;
a-Dik eğimlerde kısa dönüşler,
b-Çömelik pozisyonda dönüş ve uzun kayma,
c-Bombelerden atlama,
d-Düz alanda değişik yönlere slalom yapmak,
3-Kar Üstü Egzersizler;
a-Tek veya çift kayakla düz zeminde yakalamaca oynamak,
b-Batonlu veya batonsuz düz yerde kısa mesafeli paten atma,
c-Slalom, B.Slalom çalışması, kısa mesafe,
d-Birbirlerine yakın kayarak slalom çalışması,
e-Verilen bir işarete göre ( düdük veya el ) dönüş yapma,
f-Düşey kapılarda çalışma,
g-Kısa paralel çalışması,
4-Kar Üstü Esneklik;
a-Kayak cimlastik,
b-Değişik pozisyonlarda eklemeleri esneterek kayma ( oturarak,geriye ağırlık, öne ağırlık vererek ),
5-Kar Üstü Denge;
a-Batonsuz kayış,
b-Eller önde klitsiz kayışlar,
c-Tek kayakla kayışlar,
d-Pist dışı kayışlar,
e-Atlama çalışmaları,
Kayak Malzemeleri
• Kayak botu :
Kayak botlarınızın ayağınıza tam oturduğundan emin olun. Genelde söylenenin aksine ayağınızı acıtmaması gerekir. Kayak botu seçimi çok önemlidir; bütün farkı yaratan onlardır! Botlar sizin, kayarken öne eğik dengeli bir pozisyonda durmanızı sağlar.
• Kayak:
İlk kez kayanların kayakları omuzlarından daha yüksek olmamalıdır.
• Butonlar:
Kayışları olan butonları tercih edin. Yeni başlayanlar butonlarını sadece iki amaç için kullanmalıdırlar:
1. Aşağıya doğru eğimin azaldığı yerlerde hızlanmak için destek almak
2. Düştükten sonra ayağa kalkmak için destek almak Yeni başlayanlar butonlarını bu amaçlar dışında, kendilerine yön vermek, hızla giderken durmak gibi amaçlarla kullanmamalıdır!
Kayak Yaparken Ne Giyilir?
Kayak yaparken giyecekleriniz konusunda dikkate almanız gereken iki önemli nokta vardır: Rahat ve kuru olmak. Rahat hareket edebileceğiniz, sizi sıcak tutacak ve su geçirmeyecek giyecekler tercih etmelisiniz. Kayarken üzerinizde bulunması gereken eşyaları şöyle sıralayabiliriz:
• Bere: Havanın yumuşak olduğu durumlarda kullanımı zorunlu değildir. Ancak hava koşulları değişebildiğinden yanınızda bulunsun.
• Kulaklık: Bereniz kulaklarınızı örtmüyor ise kulaklarınızı korumak için kullanmalısınız. Unutmayın, soğuk ısırıyor! (Atkı, kayarken kullanışlı olmadığı için tavsiye edilmiyor.)
• Gözlük: Pek çok insanın gözü, kara ve güneşe karşı hassastır. Daha önce kaymadıysanız, gözünüzün hassas olup olmadığını bilemeyeceğinizden yanınızda güneş gözlüğü bulundurun. Kar yağışının olduğu durumlarda ise, gözlerin korunması için kar gözlüğü kullanılmalıdır.
• Lipstick/Cilt Koruma Ürünleri: Hassas bir cildiniz var ise soğuk havadan etkilenecektir. Soğuk havalarda çoğumuzun soğuktan dudakları çatlar. Kayarken bu kaçınılmazdır.
• Tişört/Atlet: Tişört/atlet kullanma alışkanlığınız yoksa bile kayarken giymek için yanınızda bulundurun. Yün atlet tercih etmeyin! Pamuklu dokumalar terinizi daha iyi alacağından daha rahat edersiniz.
• Boğazlı Kazak: Boğazınızı korumak için mutlaka giymeniz gereken bir giysi. Yün değil, pamuklu dokumaları veya kayak malzemesi satan yerlerde bulabileceğiniz polypropylene malzemeden yapılmış giysileri tercih edin.
• Polar/Kazak: Boğazlı kazağınızın üzerine giymeniz gereken bir giysi. Mümkünse poları tercih edin. • Mont: En ideali kaz tüyü montlar. Giyeceğiniz montun kısa ve hafif olması ve sizi sıcak tutması gerekir.
• Eldiven: Kayarken vücudunuzun en çok üşüdüğü yerler ellerinizdir. Kayak eldivenleri hafiftir ve sıcak tutar. Ancak iki-üç eldiven üst üste de giyerek ellerinizin sıcak kalmasını sağlayabilirsiniz.
• Külotlu çorap/İçlik: Bacaklarını sıcak tutmak için bayanlar külotlu çorap, erkekler ise içlik giymelidir. Sağlık açısından pamuklu giysiler tercih edilmelidir.
• Kayak Pantolonu/Tulumu: Kesinlikle su geçirmez olması gereken giysidir. Düştüğünüz zaman, özellikle yeni başlayanlar için, karla en çok temas edecek yeriniz bacaklarınız ve kalçanızdır. Sağlığınız açısından vücudunuzun bu kısımlarını kuru tutmanız gerekir.

Dikkat etmeniz gereken bir nokta var: Kayak pantolonunuzun paçalarını kayak botunuzun içine sokmayın!


• Çorap: Botunuzun içine giyeceğiniz çorap ayaklarınızı sıcak tutmalıdır. İki çorap üst üste giyebilirsiniz, ancak ayağınıza çok kalın şeyler giymemeye dikkat edin. Unutmayın, kayaklarınızı ve karı onlar ile hissedeceksiniz!
Yeni Başlayanlar İçin İpuçları
• Ayak bileklerinizi sıkmayın, rahat bırakın; ağırlığınızı kayak botlarınızın ön tarafına verin. Bileklerinizi botunuzun ön tarafına dayayın. Yeni başlayanların %90'ının yaptığı hata, hız kesmek için vücut ağırlığını geriye vermek, ayak topuklarına basmaya çalışmak ve kayakları toparlayamayıp düşmektir! Yeni başlayanların çoğunun kendini güvene almak düşüncesiyle verdiği bu tepki, kayakta en büyük engellerden biridir.
• Dizlerinizi her zaman hafif kırık ve rahat tutun ve bacaklarınızın aşağı-yukarı hareketine imkan sağlayın. Kayak sırasında önünüze tümsekler ve taşlar çıktığında, onların üzerinden yumuşak geçebilmenizin tek yolu budur. Bacaklarınız dimdik geçerseniz, uçarsınız.
• Kalçanızın ağırlığı her iki bacağınıza eşit dağılmış olmalıdır. Ayak bileklerinizde olduğu gibi, dönüşlerinizi kolay yapabilmeniz için kalça ağırlığınızı hafifçe öne verin.  Dönüşlerinizi başarılı bir şekilde yapmak istiyorsanız kalçanızı
düz tutun, kıvırmayın. Acemi kayakçıların en çok yaptıkları hatalardan biri de budur.
• Ellerinizin duruşu öne doğru dengeli vücut pozisyonunu yakalayabilmenin en önemli faktörüdür. Ellerinizi, sanki bir tepsinin içinde bir şey taşıyormuş gibi önde tutun, hatta biraz daha ilerde. İşte ideal duruş budur!

Kural şu: Elinizdeki tepsiyi bırakmayın!


• Omuzlarınızı karşıya doğrun düz tutun, fazla oynatmayın. Kayaklarınızı arabanın tekeri, omuzlarınızı da farları gibi düşünün. Tekerlekleriniz (kayaklarınız) sağa sola hareket etse de farlarınız (omuzlarınız) hep karşıyı göstersin.
• Başınız da aşağı yukarı kalçanız, elleriniz ve omuzlarınız gibi durmalıdır. Önünüze değil, karşınıza bakın.
1.Kural ; asla yılgınlık hissetmeyin , bu spor başlangıçta çok sıkıcı ve yorucu gelebilir , fakat inanın yeryüzünde yapabileceğiniz en muhteşem sporlardan biridir. Doğa, özgürlük ,hız , tutku , adrenalin , performans , teknik hiçbir sporda bu kadar birbirine yakın olamaz. İlk yıllarda biraz zorlanabilirsiniz ama ilerde yaşamınızın vazgeçilmez bir parçası olur.

BAŞLARKEN: Kayak sporunu gözünüzde çok büyütmeyin. Evet başlangıçta zordur ama korktuğunuz için zordur. Şimdi size temel hareketleri bazı fotolar yardımıyla anlatacağım. Ayrıca bu sporun sadece sosyeteye ait bir spor olmadığını ve herkesin bu sporu farklı imkanlarla yapabileceğinden de bahsetmek istiyorum.
Temel Duruş : Kayakları taktınız , ayakkabınızın bağlamalarını ve klipslerinizi iyice kontrol edin , iyice sıkın ayağınızı biraz sıksa bile bu güvenliğiniz için önemlidir.
Kaymaya başlarken: Bir şekilde yukarı tırmandınız , teleski , telesiyej yada yamaca paralel olarak kendiniz tırmandınız. Şimdi önemli olan dengeyi sağlamanız ve kayakları kontrol altına almanızdır.
Kayağı kontrol etmek istiyorsanız yükü kayakların burnuna dengeli bir şekilde yaymanız gerekir.
Bunu nasıl yapacaksınız? Tüm kuvvetinizi kayak ayakkabılarının ön kısmına verin dizlerinizi hafif kırın ve kayakların ucunu birleştirin.
Kar Sapanı: Kayakların ucunu birleştirdiniz ,arkalarını açtınız ve kayakların İÇ kısmına doğru baskı uyguladınız. Bu harekete kar sapanı diyoruz , kayakların arkasını ne kadar açarsanız ve iç kısımlara ne kadar baskı uygularsanız o kadar kolay yavaşlarsınız. Bunu yaparken en büyük sorun geriye doğru yatmaktır , bunu iyi öğrenmelisiniz , en önemli problem geriye yaslanmaktır , kuvvetiniz daima öne doğru olmalıdır ki kayaklar hep kontrolünüzde olsun. Şimdi hızlanmak için kayakların arkasını yakınlaştırın ve paralel duruma getirin çok hızlandıysanız tekrar KAR SAPANI hareketini uygulayın. Bu kayma tekniğini öğrendikten sonra , sağa ve sola hareket etmeyi deneyeceksiniz.

SLALOM (Yamaç Kayma) : Şimdi yavaş yavaş kayak sporunun inceliklerine iniyoruz ve zevkli yanına , bu aşamadan önce size ne kadar işkence geldiğini biliyorum , bundan öncesini öğrendiyseniz şimdi eğlenme zamanı geldi  demektir. Sağa ve sola hareketler yani slalom , kay sapanıyla hızlanma yavaşlama işini öğrendiniz peki nasıl sağa sola hareket edeceksiniz? Şimdi hiç kayıkta kürek çektiniz mi bilmiyorum ama bu ona benzer. Sağdaki kayağın iç kısmına kuvveti
artırırsanız SOLA , solda ki kayağın içindeki kuvveti artırırsanız SAĞA dönersiniz. Bunu yaparken kalçanızı hafif dışarı verin dönüş yaptığınız yöne doğru hafifçe eğilin ve geriye yaslanmamaya çok dikkat edin , tek tarafa dönüş yaptınız ama bunu sürekli tekrarlayıp slalomu öğrenmeniz gerekiyor. Önce dönüş yaptığınız daire yaylarını geniş tutun. Tam dönüş yaptığınız esnada kendinizi öne doğru eğin dönüş tamamlandığında tekrar doğrulun. Bu slalomun en önemli  hareketlerinden birisidir, buna yükselip alçalma deriz.
Artık Eğlenelim: Slalomu da öğrendiniz artık pistte sağa sola istediğiniz gibi hareket edebiliyorsunuz ( bu zaman alacaktır moral bozmayın).Ama usta kayakçılar yanınızdan hızla geçince sinirleriniz bozuluyor , şimdi paralel kaymaya geçelim , sizin kar sapanıyla yaptığınız dönüşler çok temel bir harekettir , usta kayakçılar bu dönüşü paralel olarak yaparlar , iki kayak birbirine paralel durumdadır ama kuvvet aynı kar sapanı dönüşünde olduğu gibi dıştaki kayaktadır , bunu usta kayakçıları izleyerek geliştirmeye çalışın ben kayağa 7 yaşımda başladım , ama paralel dönüşe geçmem 3 yıl sürdü bu yüzden hiç aceleci olmayın artık bu spora bulaştınız , dünyanın en keyifli sporlarından birinin tadını çıkarın , size sağlıklı bir hayat dilerim.

Salih MUTLUKAYA
Maceraperest Doğa Sporları Okulu
Eğitmen

Yetişkinler için Kayak Ayakkabı tablosu

Yetiskin-ayakkabi-boyutlari-tr

Çocuklar için Kayak Ayakkabı tablosu

Cocuk-ayakkabi-boyutlari-tr